Regiony geograficzne Fauna i Flora
Klimat Dzikie zwierzęta
Rzeki i Morza
INFORMACJE OGÓLNE
Izrael jest położony w południowo-zachodniej Azji, pomiędzy Morzem Śródziemnym a pustyniami Syrii i Arabii.
Geograficzne granice kraju stanowią Morze Śródziemne na zachodzie, rów tektoniczny doliny Jordanu na wschodzie, góry Libanu na północy oraz zatoka Eilatu, zaznaczająca południowy kraniec kraju.
Pomimo niewielkiego terytorium, krajobrazy i klimat Izraela są zróżnicowane, a jego gęste zaludnienie nie hamuje bogactwa roślin i dzikiej zwierzyny, jak również wielu atrakcji przyrodniczych.
REGIONY GEOGRAFICZNE
Izrael dzieli się wzdłuż na trzy główne regiony: równinę nadbrzeżną, region górski i rów Doliny Jordanu.
Równina nadbrzeżna
Zachodni pas kraju rozciąga się od Rosz Ha-Nikra na północy do Półwyspu Synaj na południu.
Równina ta, szeroka na 4 do 7km na północy, rozszerza się w kierunku południowym do około 50km.
Równina nadbrzeżna jest obdarzona żyzną glebą i paroma źródłami wody, przez region ten przebiegają główne arterie transportowe kraju.
Równina nadbrzeżna jest gęsto zaludniona, znajduje się tam większość miast Izraela, w tym Tel Awiw i Hajfa.
Równina dzieli się z północy na południe na równinę Galilei, równinę Akko, równinę Karmelu, równinę Szaron, równinę nadbrzeżną Morza Śródziemnego i południową równinę nadbrzeżną. Na wschód od nadmorskich równin znajdują się tereny nizinne – a na nich pojawiają się wzgórza średniej wysokości, które tworzą region przejściowy pomiędzy wybrzeżem a górami.
Region górski
Górzysty region rozciąga się od Libanu na północy do zatoki Eilatu na południu, pomiędzy równiną nadbrzeżną a rowem tektonicznym doliny Jordanu. Najwyższymi szczytami regionu są galilejska góra Meron o wysokości 1208 metrów nad poziomem morza, znajdująca się w Samarii góra Ba’al Hatsor o wysokości 1016 metrów i na Negewie góra Ramon, wysoka na 1037 metrów nad poziomem morza.
W większości mniej zaludnionych górskich regionów ziemia jest kamienista, lub pokryta skałami. W północnych regionach górskich panuje klimat śródziemnomorski i deszczowy, natomiast południowa ich część jest pustynią. Kluczowe partie górzystego regionu to Galilea na północy, Karmel, wzgórza Samarii, góry Judei i wyżyna Negewu.
Ciągłość górzystego regionu jest poprzecinana w dwóch miejscach przez główne doliny – dolinę Yizre'el (Jezre’el), oddzielającą góry Galilei od wzgórz Samarii, i rów Be'er Szewa-Arad, oddzielający góry Judei od wyżyny Negewu.
Wschodnie zbocza wzgórz Samarii i gór Judei stanowią pustynia Samarii i pustynia Judzka.
Rów tektoniczny doliny Jordanu
Rów ciągnie się przez całą długość Izraela, od północnego miasta Metula do Morza Czerwonego na południu.
Przyczyną powstania rowu była aktywność sejsmiczna.
Rów jest częścią afro-syryjskiego rowu tektonicznego, który rozciąga się od granicy syryjsko – tureckiej az do rzeki Zambezi w Afryce.
Największa rzeka Izraela, Jordan, przepływa przez dolinę Jordanu iJezre’el, i obejmuje dwa jeziora: Kinneret (jezioro Galilejskie), największy zbiornik słodkiej wody w Izraelu oraz Morze Martwe, wypełniony słoną wodą najniższy punkt na ziemi. Dolina Jordanu dzieli się z północy na południe na dolinę Hula, dolinę Genezaret, dolinę Jordanu, dolinę Morza Martwego i Arava.
Wzgórza Golan
Górzysty region Golanu znajduje się na wschód od rzeki Jordan. Izraelskie wzgórza Golan są końcem wielkiej bazaltowego płaskowyżu, którego większa część znajduje się na terytorium Syrii.
Na północ od wzgórz Golanu znajduje się góra Hermon, najwyższy szczyt górski w Izraelu, 2224 metrów ponad poziomem morza.
KLIMAT
Obszar Izraela znajduje się w sferze subtropikalnej, z dwiema porami roku: gorący i suchy okres letni i zimny, częściowo wilgotny, a nawet deszczowy okres zimowy. Niemniej jednak, pod wpływem ogólnych czynników, takich jak położenie Izraela pomiędzy morzem a pustynią, oraz bardziej lokalnych wpływów, jak wysokość i odległość od morza, klimat w Izraelu jest bardzo zróżnicowany, oferując turystom zimą wybór pomiędzy nartami na górze Hermon, a kąpielą w zatoce Eilatu.
Izrael ma trzy strefy klimatyczne. W większej części centralnego i północnego obszaru Izraela panuje klimat śródziemnomorski, cechuje go gorące lato i deszczowa zima. Równina nadbrzeżna jest wilgotna latem i przyjemna w okresie zimowym, natomiast w górach latem jest sucho, a w zimie może być całkiem zimno. Południowa i wschodnia część Izraela ma klimat pustynny, pogodę gorącą i suchą i znaczne różnice temperatur pomiędzy dniem a nocą. Pomiędzy pustynią a terenami śródziemnomorskimi znajduje się półpustynna strefa o klimacie przejściowym.
Izrael jest krajem, gdzie słońce świeci jasno, a ilość światła i napromieniowania słonecznego należą do najwyższych na świecie. Zapewnia to dobrą opaleniznę, lecz wymaga odpowiedniej ochrony.
Większość opadów w Izraelu to zimowe deszcze. Na górze Hermon pada śnieg co roku i również na paru innych wyższych szczytach można go zobaczyć zimą .
W większości śródziemnomorskiej strefy klimatycznej spada ponad 400 milimetrów deszczu rocznie, podczas gdy w rejonach pustynnych opady wynoszą mniej niż 250mm. Opady deszczu w półpustynnym rejonie wahają się między 300 a 400 milimetrów. Chociaż pora deszczowa trwa od października do maja, większość deszczów pada pomiędzy grudniem a lutym.
Najcieplejsze miesiące suchej pory roku to lipiec i sierpień. W miesiącach wrzesień – listopad oraz kwiecień – czerwiec temperatury są przyjemne i nie ma dużo opadów. To idealny okres plażowej pogody i miłych wycieczek w regionach pustynnych. Goście, przybywający do Izraela w okresie letnim, powinni przywieźć lekkie ubrania i kostiumy kąpielowe. W zimie powinni mieć ze sobą ciepłe ubrania i parasole. Zimą w Izraelu pogoda jest dość wygodna i wędrówki na świeżym powietrzu to całkiem dobra pomysł. W wyjątkowo mokrym tygodniu można znaleźć schronienie przed deszczem w południowym, portowym mieście Ejlat.
Dodatkowa informacja i codzienne prognozy pogody są dostępne na stronie internetowej Israel Meteorological Service. Internet site
Albo pod nr telefonu 972 3 9862121
Nagrane prognozy pogody - pod nr telefonu 972 3 5600 600
E-mail ims@ims.gov.il
RZEKI I MORZA
Przy małej ilości opadów, woda w większości strumieni w Izraelu ma charakter okresowy. Największą rzeką Izraela jest 250-kilometrowy Jordan, który płynie z doliny Hula na południe, poprzez jezioro Genezaret aż do Morza Martwego.
Jordan ma swoje początki w trzech krótkich dopływach - Dan, Hermon i Snir – które przepływają przez piękne tereny i przyciągają wielu turystów.
Na równinie nadbrzeżnej znajdują się także rzeki stałe, w tym rzeka Taninim (Krokodyli) i Jarkon. Kilka stromych potoków spada z górskiego regionu w kierunku wschodnim; niektóre z nich wyrzeźbiły piękne kaniony (w tym Amud, Tirtsa, Prat, Kidron i Arugot). Największe strumienie Izraela wycięły imponujące kaniony w krajobrazie Negewu. Najważniejsze z południowych strumieni to Tse’elim, Tsin, Paran, Besor i Ha Arawa.
W miesiącach zimowych rzeki Negewu zagrażają powodzią.
Główne zbiorniki wodne Izraela to jezioro Genezaret i Morze Martwe. Jezioro Genezaret (Galilejskie) jest największym zbiornikiem słodkiej wody oraz popularnym miejscem kąpieli. W jego okolicach znajduje się także wiele świętych miejsc chrześcijańskich.
Morze Martwe, najniższy punkt na Ziemi, przyciąga wielu miłośników przyrody, jak i turystów zainteresowanych leczniczymi właściwościami jego wód.
Reszta zbiorników wodnych w Izraelu, w tym pozostałości jeziora Hula, są znacznie mniejsze.
FAUNA I FLORA
Ze względu na swe położenie na klimatycznym i geograficznym skrzyżowaniu dróg, Izrael oferuje zaskakujące bogactwo życia roślinnego. Izrael szczyci się tym, że na jego terenach rośnie ogółem około 2380 gatunków flory, w tym wiele odmian endemicznych, które można znaleźć tylko tutaj. Różnorodność flory jest znacznie obfitsza niż w wielu o wiele większych krajach. Największą koncentrację życia roślinnego można znaleźć w regionie Morza Śródziemnego, głównie w postaci gąszczy i runa leśnego. Wiele terenów Izraela zostało odlesionych przez człowieka, choć istnieje kilka imponujących pozostałości naturalnych miejscowych lasów w regionach górskich )np, w górach Karmelu i na górze Meron w Galilei(
W regionach pustynnych roślinność jest rzadka, z kilkoma enklawami gatunków subtropikalnych, takimi jak w Ein Gedi czy w dolinie Jordanu. W półpustynnym regionie znajdują się zarówno rośliny pustynnne, jak i śródziemnomorskie.
Izrael posiada kilka ogrodów botanicznych, jak na przykład ten na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie na terenie kampusu na górze Scopus. Ogród ten przeznaczony jest wyłącznie dla dzikich roślin Izraela.
DZIKIE ZWIERZĘTA
Izrael stanowi duże siedlisko dzikiej fauny. Żyją tu zwierzęta, pochodzące z różnych zoogeograficznych regionów, otaczających kraj. Jest to szczególnie wyraźne wśród różnych odmian owadów i ptactwa, chociaż świat gadów jak i ssaków jest także obficie reprezentowany. W Izraelu żyje około 100 gatunków dzikich ssaków, co stanowi imponującą liczbę w porównaniu do 140 odmian dzikich ssaków, żyjących w całej Europie razem wziąwszy. Zwierzęta, które wywodzą się z chłodniejszych regionów Europy, żyją tu obok ssaków pochodzących z pustynnych terenów Arabii i Egiptu, wraz z innymi ssakami, wywodzącymi się z Afryki , a także z subkontynentu indyjskiego. Pomimo tego, że wiele spośród izraelskich ssaków jest rzadkich lub są zwierzętami nocnymi, niektóre z nich da się z łatwością zauważyć, w tym jelenie, koziorożce, kozy górskie i szakale. Wśród ogrodów zoologicznych kraju można wymienić Zoo Biblijne w Jerozolimie, Park Safari w Ramat Ganie i rezerwat Hai Bar w pobliżu Jotwety w Arava.
W Izraelu zaobserwowano około 510 gatunków ptaków. Większość z nich to ptaki przelotne, które przelatują przez teren Izraela jesienią i wiosną. Przez wąskie gardło Izraela przechodzi szereg szlaków wędrownych, którymi w obu tych porach roku przelatują miliony wędrujących ptaków. Przeloty te można obserwować w ptasim rezerwacie Hula, na terenie ptaków w kibucu Kfar Ruppin w dolinie Beit Sze'an, jak również w Centrum Obserwacji Ptaków w Kibucu Lotan w Arava oraz w Międzynarodowym Badawczym Centrum Ornitologicznym w Eilacie.
Na południowym krańcu Izraela, na wybrzeżu Morza Czerwonego, istnieje ogromny świat życia morskiego, żyje tam wiele tropikalnych ryb i barwnych korali.
Wiele z nich można obserwować w Obserwatorium Podwodnym i Muzeum Morskim w Ejlacie lub podczas nurkowania z akwalungiem.